img src="http://cookie.gazeta.pl/noScriptCookie.servlet?t=[timestamp ]" style="… "/>

Zabezpieczenie powództwa.

Przepisy prawa dają wierzycielowi możliwość złożenia wniosku o zabezpieczenie realizacji przyszłego roszczenia. Zabezpieczenie takie udzielane jest przez sąd w drodze postanowienia uniemożliwiającego dłużnikowi rozporządzanie swoim majątkiem, a przez to utrudnianie egzekucji wyroku i krzywdzenie wierzyciela.

Zabezpieczenie co do zasady udzielane jest na wniosek, który można złożyć zarówno przed, jak i po wszczęciu postępowania. Możliwe jest również wnioskowanie o zabezpieczenie już po uzyskaniu tytułu wykonawczego, tj. wyroku z klauzulą wykonalności, ale tylko wtedy, gdy ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nadszedł. Zabezpieczenie roszczenia wierzyciela jeszcze przed wszczęciem właściwego postępowania połączone jest zawsze z wyznaczeniem mu terminu na złożenie do sądu pisma rozpoczynającego sprawę, a jego niedochowanie skutkuje upadkiem zabezpieczenia.

Uprawniona do złożenia wniosku jest każda strona lub uczestnik postępowania w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny. Konieczne jest jednak jednoczesne spełnienie dwóch warunków. Żądający zabezpieczenia musi uprawdopodobnić istnienie roszczenia oraz wykazać swój interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Uprawdopodobnienie oznacza, że nie istnieje tu rygor wyznaczany w klasycznym postępowaniu dowodowym. Środki służące uprawdopodobnieniu są znacznie mniej sformalizowane i sąd może nawet poprzestać tylko na oświadczeniu złożonym przez wierzyciela lub na materiałach składanych łącznie z pismem wszczynającym postępowanie.

Drugą niezbędna przesłanką jest istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Chodzi tu o wykazanie, że brak zabezpieczenia mógłby poważnie utrudnić, a nawet uniemożliwić wykonanie wyroku w przyszłości. Trzeba więc przedstawić okoliczności świadczące, że zachowania dłużnika zmierzają do wyzbycia się majątku lub określonych jego składników, w stosunku do których kierujemy swoje roszczenia. Wyjątkowo w sprawach o alimenty, w sprawach o rentę, sumę potrzebną na koszty leczenia, z tytułu odpowiedzialności za uszkodzenie ciała lub utratę życia żywiciela albo rozstrój zdrowia oraz o zmianę uprawnień objętych treścią dożywocia na dożywotnia rentę, a także w sprawach o wynagrodzenie za pracę wystarczające do udzielenia zabezpieczenia jest uprawdopodobnienie roszczenia.

Wniosek powinno się skierować do sądu właściwego do rozpoznania interesującej nas sprawy w I instancji. W braku możliwości ustalenia takiego sądu, właściwym będzie sąd, w którego okręgu ma być wykonane postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia, a jeżeli i ta podstawa odpadnie lub udzielone zabezpieczenie miałoby być wykonane w okręgach różnych sądów – właściwym będzie sąd rejonowy dla m. st. Warszawy. Jeśli zaś wniosek o zabezpieczenie zgłoszono dopiero w toku sprawy, to rozpoznaje go sąd w którym aktualnie toczy się postępowanie, chyba że jest to Sąd Najwyższy, ponieważ wtedy rozstrzygnięcie o zabezpieczeniu przekazywane jest do I instancji. Rozpoznawany jest ona na posiedzeniu niejawnym, niezwłocznie po złożeniu, nie później jednak niż w przeciągu tygodnia od złożenia.

Postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia podlegające wykonaniu doręcza się tylko żądającemu zabezpieczenia. Doręczenie zobowiązanemu dokonywane jest przez organ egzekucji równocześnie z przystąpieniem do wykonania zabezpieczenia powództwa. Ma to na celu zaskoczenie dłużnika i utrudnienie mu niekorzystnego dla wierzyciela rozporządzania swoim majątkiem. Przepisy procesowe przewidują realizacje zabezpieczenia poprzez zajecie ruchomości, wynagrodzenia, wierzytelności z rachunku bankowego lub innej wierzytelności, obciążenie nieruchomości hipoteką, ustanowienie zakazu jej zbywania czy wprowadzenie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem obowiązanego. Gdy zabezpieczenie ma za zadanie ochraniać inne żądanie niż pieniądze, sąd może odpowiednio unormować prawa i obowiązki stron, określić zasady sprawowania pieczy nad małoletnim lub dokonać określonych wpisów we właściwych rejestrach.

Zabezpieczenie roszczenia upada w przypadku prawomocnego zwrotu pozwu lub wniosku, oddalenia powództwa lub wniosku, umorzenia postępowania, albo gdy zabezpieczenia udzielono jeszcze przed wszczęciem postępowania, a uprawniony nie złożył we właściwym czasie pozwu lub wniosku, nie wystąpił o całość roszczenia lub zmienił roszczenie na inne niż to, które zostało zabezpieczone.

Instytucja zabezpieczenia powództwa ma więc na celu ochronę praw osoby oczekującej na potwierdzenie jej roszczeń przez sąd. Zabezpiecza wierzyciela przed niewypłacalnością dłużnika spowodowaną wyprowadzeniem wartości majątkowych poza obszar egzekucji. Znacznie ułatwia też późniejszą prace organów egzekucji.

 

Paweł Chrząszcz, PrawoDlaKazdego.pl