img src="http://cookie.gazeta.pl/noScriptCookie.servlet?t=[timestamp ]" style="… "/>

Odpowiedzialność małoletnich za szkodę

 

Regułą ogólną w prawie cywilnym jest, iż każdy ponosi osobistą odpowiedzialność za uczynioną drugiej osobie szkodę. Zgodnie z zasadami konstruowanymi przez kodeks cywilny, odpowiedzialność za szkodę powstaje zarówno na skutek  niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 k.c.), jak również w związku z tzw. deliktami, czyli czynami niedozwolonymi.

Odpowiedzialnością za delikty rządzi tzw. zasada winy, wyrażona w art. 415 k.c. stanowiącym, iż ten, kto ze swojej winy wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Od tej ogólnej reguły odstępstwem będzie odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez małoletnich, którzy nie ukończyli trzynastu lat. Art. 426 k.c. stanowi bowiem, iż osoby te nie ponoszą odpowiedzialności za szkody, które poczynili własnym działaniem.

Nie oznacza to jednak, iż osoba doznająca szkody na skutek zachowań małoletnich nie ma możliwości uzyskania stosownego odszkodowania. Art. 427 k.c. stanowi, iż w przypadku, gdy z powodu wieku, stanu psychicznego lub cielesnego, danej osobie nie można poczytać winy, to wówczas obowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej przez tą osobę jest ten, kto z mocy ustawy lub umowy zobowiązany jest do nadzoru nad nią. Przepis ten stosuje się również do osób, które wykonują stałą pieczę nad takimi osobami, mimo braku obowiązku ustawowego i umownego.

Od powyższej odpowiedzialności można uwolnić się jedynie w przypadku, gdy osoba opiekująca lub nadzorująca uczyniła zadość obowiązkowi nadzoru albo szkoda powstałaby także przy starannym wykonywaniu nadzoru. Taka regulacja broni przed przypisaniem odpowiedzialności za czyny np. małoletnich będących pod nadzorem rodziców, w sytuacjach gdy mimo odpowiedniego wykonywania swoich obowiązków nie istniała możliwość, by mogli zapobiec szkodzie.

Uzupełnieniem art. 427 k.c. jest art. 428 k.c., który odwołując się do zasad słuszności stanowi, iż w przypadku gdy brak jest osób zobowiązanych do nadzoru albo gdy nie można od nich uzyskać naprawienia szkody, wówczas poszkodowany może żądać całkowitego lub częściowego naprawienia szkody od samego sprawcy, jeżeli z okoliczności, a zwłaszcza z porównania stanu majątkowego poszkodowanego i sprawcy, wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego.

 

Michał Woszczyna, www.prawodlakazdego.pl