img src="http://cookie.gazeta.pl/noScriptCookie.servlet?t=[timestamp ]" style="… "/>

Jaki wypadek jest wypadkiem przy pracy?

 

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (dalej: ustawa wypadkowa) za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:
1) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;
2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;
3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Określone zdarzenie może być zakwalifikowane jako wypadek przy pracy jedynie wówczas, gdy spełnia równocześnie wszystkie cztery warunki podane w definicji:
- jest nagłe,
- jest wywołane przyczyną zewnętrzną,
- powoduje uraz lub śmierć,
- nastąpiło w związku z pracą.

Niejednokrotnie, okoliczności faktyczne danej sprawy są jednak tak dalece skomplikowane, że zakwalifikowanie danego zdarzenia jako wypadku przy pracy jest niejednoznaczne i często sporne. Warto w takich sytuacjach odwołać się do bogatego orzecznictwa sądów, które interpretują i precyzują znaczenie przepisów ustawy.

Zdarzeniem nagłym będzie więc zdarzenie, które będzie nieoczekiwane i raptowne. Nagłość dotyczy samego zdarzenia, nie jego skutku w postaci urazu lub śmierci.

Zewnętrzność przyczyny zdarzenia oznacza, iż nie pochodzi ona z organizmu pracownika. Przyczyna zdarzenia stanowi także przyczynę urazu lub śmierci, jednakże nie musi być ich wyłącznym powodem i może jednocześnie pokryć się z czynnikami w organizmie człowieka. Sąd ocenia wówczas który element przeważa, np. zawał serca może w zależności od okoliczności zostać uznany za wypadek przy pracy lub nie (będzie tak np. gdy doszło do ewidentnego naruszenia przepisów o czasie pracy przez pracodawcę, wyrok SN z dnia 1 grudnia 2000 r.,sygn. akt II UKN 107/00).

Urazem będzie uszkodzenie tkanek ciała lub narządów człowieka wskutek działania czynnika zewnętrznego.

Należy pamiętać, że przyczyna i skutek nie muszą wystąpić jednocześnie, a ponadto, że nie każde zdarzenie zaistniałe w pracy będzie zawsze z nią związane np. kłótnia czy bójka w czasie i miejscu pracy może nie mieć związku z pracą (wyrok SN z dnia 15 listopada 2001 r., sygn. akt II UKN 622/00).

Zgodnie z przepisami ustawy wypadkowej, na równi z wypadkiem przy pracy, w zakresie uprawnienia do świadczeń określonych w ustawie, traktuje się wypadek, któremu pracownik uległ:
1) w czasie podróży służbowej, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań;
2) podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony;
3) przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.

Ponadto, za wypadek przy pracy uważa się również nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas szczegółowo wymienionych w ustawie wypadkowej czynności i zajęć takich jak np. odbywanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy przez osobę pobierającą stypendium w okresie odbywania tego szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy na podstawie skierowania wydanego przez powiatowy urząd pracy lub przez inny podmiot kierujący, pobierania stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych; czy np. uprawiania sportu w trakcie zawodów i treningów przez osobę pobierającą stypendium sportowe.

Piotr Bryndal, www.prawodlakazdego.pl