img src="http://cookie.gazeta.pl/noScriptCookie.servlet?t=[timestamp ]" style="… "/>

Eksperyment procesowy w postępowaniu karnym.

 

Zgodnie z art. 211 Kodeksu postępowania karnego, w celu sprawdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy można przeprowadzić, w drodze eksperymentu procesowego, doświadczenie lub odtworzenie przebiegu stanowiących przedmiot rozpoznania zdarzeń lub ich fragmentów. 

Głównym zadaniem i celem eksperymentu jest uzyskanie informacji o przebiegu badanego zjawiska lub zachowaniu się obiektu badań. Najczęściej jego zadaniem jest sprawdzenie wcześniej sformułowanej hipotezy. Eksperyment pozytywny potwierdza nam tę tezę (zwiększa jej prawdopodobieństwo), zaś eksperyment wskazujący na brak prawidłowości założonej w hipotezie nazywamy negatywnym.

Dowód z eksperymentu ma szczególny, ograniczony charakter. Eksperyment i jego wyniki mogą świadczyć tylko o teoretycznej możliwości, a nie o rzeczywistym fakcie, którego istnienie ma ustalić sąd. Oczywiście doświadczenie polega na sprawdzeniu możliwości wystąpienia określonych faktów lub zjawisk, albo zbadaniu możliwości ich spostrzegania w określonych warunkach. Natomiast odtwarzanie ma na celu sprawdzenie czy zdarzenie mogło mieć określony przebieg. Zarówno doświadczenie jak i odtworzenie aby spełniało sens procesowy, winno być przeprowadzone w warunkach maksymalnie zbliżonych do tych jakie miały miejsce gdy zdarzenie zaistniało.

Biorąc pod uwagę sposób oraz metody przeprowadzania, eksperyment procesowy uznać również należy za czynność kryminalistyczną. Eksperyment mimo, iż jest czynnością procesową znacznie częściej przeprowadzany jest w postępowaniu przygotowawczym. Co do zasady sąd nie bierze udziału w takich czynnościach, szczególnie gdy realizowane są w postępowaniu przygotowawczym przez prokuratorów, policjantów itd.

Z każdego eksperymentu procesowego należy sporządzić protokół. Pożądane jest, aby załącznikiem do niego były: szkic, dokumentacja fotograficzna, nagrania utrwalające obraz lub dźwięk

Kodeks nie wymaga przy tym udziału biegłego w przeprowadzeniu eksperymentu, ewentualna zaś potrzeba uczestniczenia przez biegłego w przeprowadzeniu tej czynności zależy od tego, czy w rachubę wchodzi stwierdzenie (ustalenie i ocena) okoliczności wymagających wiadomości specjalnych z danej dziedziny wiedzy.

Co więcej czynność ta nie musi zawsze być przeprowadzona na miejscu zdarzenia. Jedynie odtworzenie (rekonstrukcja) polega na sprawdzeniu, czy zdarzenie mogło mieć określony przebieg, a zatem musi być dokonane na miejscu zdarzenia (por. T. Hanausek, Kryminalistyka, s. 104).

 

Maciej Stępień, PrawoDlaKazdego.pl