img src="http://cookie.gazeta.pl/noScriptCookie.servlet?t=[timestamp ]" style="… "/>

Egzekucja komornicza ze zwierząt.

Zgodnie z art. 844(1) Kodeksu postępowania cywilnego, przepisy dotyczące egzekucji z ruchomości stosuje się odpowiednio do egzekucji ze zwierząt, jeżeli nie jest to sprzeczne z przepisami dotyczącymi ochrony zwierząt.
 
Warto wskazać, iż tak szerokie odesłanie do innych przepisów jest bardzo rzadko spotykane. Dyspozycja przepisu z art 844(1) kpc nakłada bowiem obowiązek dostosowania postępowania egzekucyjnego do właściwie wszystkich obowiązujących w Polsce aktów normatywnych, które choćby marginalnie nawiązują do kwestii związanych z ochroną zwierząt. Dlatego też prowadzenie egzekucji ze zwierząt jest niezwykle trudne i szczególnie w przypadku dokonywania zajęcia, sprawia wiele kłopotów komornikom. Już sama Ustawa o ochronie zwierząt wskazuje ogólną dyrektywę  nakazu humanitarnego traktowania, tj. takiego, które uwzględnia jego potrzeby oraz zapewnia mu ochronę i opiekę, jak również zakaz zadawania bólu lub cierpień (również psychicznych).
 
Pamiętać należy, że w przypadku naruszenia chociażby przepisów dot. transportu zwierząt lub zapisów dot. prawa weterynaryjnego, dłużnikowi przysługuje skuteczna skarga na dokonane przez komornika czynności.
 
Zwierzęta jako istoty żyjące, zdolne do odczuwania cierpienia nie są wprawdzie rzeczami, ale mogą być objęte egzekucją z ruchomości. W przypadku skierowania wniosku przez wierzyciela o wszczęcie przeprowadzenia postępowania również ze zwierząt domowych dłużnika, inaczej niż w typowych sprawach egzekucyjnych, komornik musi brać pod uwagę nie tylko uwarunkowania prawne związane z dozwolonym obrotem zwierzętami, ale i czynniki faktyczne. Przykładowo wiele kontrowersji wzbudza kwestia cierpień psychicznych zwierzęcia w czasie sprawowania zarządu nad zajętym zwierzęciem przez kogoś innego niż sam dłużnik.  
 
Jak wskazuje pogląd doktryny, odpowiednie stosowanie w postępowaniu egzekucyjnym przepisów wymienionej ustawy polega między innymi na tym, że dokonując zajęcia, komornik musi mieć na względzie, że zajęciem objęta zostaje istota żywa, wymagająca humanitarnego traktowania. Chodzi tu przede wszystkim o zapewnienie odpowiednich warunków przetrzymywania zajętych zwierząt i otoczenie ich właściwą opieką. (tak: H. Pietrzykowski [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Postępowanie egzekucyjne.)
 
Teoretycznie, dokonanie zajęcia zwierzęcia domowego (psa, kota, ptaków itd.) należącego do dłużnika mija się z celem pod względem ekonomicznym, wątpliwe jest to nawet w przypadku zwierząt rasowych – przecież tak naprawdę nikt nie kupi dojrzałego rasowego psa w przypadku gdy za podobną cenę może dostać szczeniaka z hodowli (chyba, że mamy rzeczywiście do czynienia ze znanym championem). Działanie to ma jednak charakter dyscyplinujący wobec niesumiennego dłużnika i wywołuje znacznie lepszy efekt psychologiczny niż zajęcie innych ruchomości, szczególnie gdy jest on przywiązany emocjonalnie do pupila. Faktycznie wielokrotnie zdarzało się, że dłużnik szybko dokonywał przynajmniej części spłaty, aby tylko nie zostać pozbawionym czworonożnego przyjaciela.
 
W niniejszym tekście nie został poruszony problem zajęcia zwierząt gospodarskich, wobec których co do zasady również stosuje się omawiane wyżej przepisy, a zwierzęta te zazwyczaj stanowią istotny składnik majątkowy gospodarstw rolnych.
 
Maciej Stępień, PrawoDlaKazdego.pl